สะพานฟัน

สะพานฟัน

อยากรู้จัง…สะพานฟัน…คืออะไร

สะพานฟัน เป็นทางเลือกหนึ่งทางทันตกรรมในการทดแทนฟันที่สูญเสียไป โดยเป็นฟันปลอมชนิดที่ติดแน่น คือใส่แล้วไม่ต้องถอดเข้าถอดออกเหมือนฟันปลอมถอดได้ทั่วไป หน้าตาของสะพานฟันก็เหมือนฟันธรรมชาติ ไม่มีตะขอ ไม่มีแผ่นเหงือกปลอมให้เกะกะ วิธีการคือคุณหมอจะกรอฟันซี่ข้าง ๆ ของฟันที่ถูกถอนไปแล้วเพื่อใช้เป็นหลักยึดครอบฟันลอย (pontic) ที่จะนำมาใช้ทดแทนฟันที่สูญเสียไป จากนั้นก็จะพิมพิ์ปากเพื่อส่งไปทำสะพานฟัน และในครั้งต่อไปที่คุณหมอนัด คุณหมอก็จะลองดูว่าสะพานฟันที่ทำมาพอดีกับในปากหรือไม่ เมื่อเช็คดูโอเคแล้วก็จะยึดสะพานฟันกับฟันของคนไข้ด้วยซีเมนต์ที่ใช้เฉพาะในช่องปาก เพียงเท่านี้ก็ได้ฟันใหม่มาใช้งานแล้วค่ะ

5-1

สะพานฟัน…มีประโยชน์อย่างไรบ้าง

  • ช่วยรักษาการสบฟันให้เป็นไปตามปกติ
  • ช่วยให้สามารถมีการบดเคี้ยวและการออกเสียงที่ดีได้ดังเดิม
  • ช่วยรักษาตำแหน่งและการทำงานของฟันให้เป็นไปตามธรรมชาติ
  • ช่วยให้สามารถมีรอยยิ้มที่สวยงามได้ดังเดิม
  • ช่วยรักษารูปหน้าให้เป็นไปตามปกติ
  • ช่วยให้หลีกเลี่ยงปัญหาการล้มของฟันซี่ข้างเคียงมายังช่องว่าง
  • ช่วยแบ่งกระจายแรงบดเคี้ยวให้เป็นไปตามปกติ
  • ช่วยให้สามารถหลีกเลี่ยงการรับแรงบดเคี้ยวที่มากเกินไปของฟันซี่ข้างเคียง

แล้ว…สะพานฟัน…มีกี่แบบ

  1. สะพานฟันแบบธรรมดา

สะพานฟันแบบธรรมดาจะประกอบด้วยครอบฟันประเภทต่างๆแล้วแต่ความต้องการของผู้ป่วย ซึ่งจะมีครอบฟันลอย (Pontic) ที่ใช้ทดแทนฟันที่สูญเสียไปเป็นตัวเชื่อมครอบฟันที่ยึดติดบนฟันซี่ข้างเคียง การทำครอบฟันประเภทนี้เป็นที่นิยมทำกันโดยทั่วไป

5-2

  1. สะพานฟันแบบมีหลักยึดข้างเดียว (Cantilever Bridges)

สะพานฟันประเภทนี้จะมีฟันซี่ข้างเคียงเพียงซี่เดียวที่ใช้ในการเกาะยึดสะพานฟัน ใช้ในผู้ป่วยที่ไม่มีฟันข้างใดข้างหนึ่งของฟันที่หายไป

5-3

  1. สะพานฟันแบบแมรี่แลนด์ (Maryland Bridges)

สะพานฟันแบบแมรี่แลนด์ (Maryland bridge) หรือ สะพานฟันที่ยึดด้วยวัสดุเรซิน (Resin-bond bridge) นั้น เป็นการทำสะพานฟันที่มีแกนโลหะและมีโลหะลักษณะคล้ายปีกที่ใช้ยึดติดด้านหลังของฟันด้านข้าง สะพานฟันแบบนี้เป็นทางเลือกที่ใช้ทดแทนสะพานฟัน แบบธรรมดา

5-4

วัสดุที่ใช้ในการทำสะพานฟัน…มีอะไรบ้าง

  1. สะพานฟันที่ประกอบด้วยครอบฟันแบบเซรามิกเคลือบโลหะ/ทอง

5-5   5-6

2. สะพานฟันที่ประกอบด้วยครอบฟันแบบเซรามิกล้วน

5-7

3. สะพานฟันที่ประกอบด้วยครอบฟันแบบโลหะล้วน

5-8

สะพานฟันประเภทเซรามิกผสมโลหะ และแบบเซรามิกล้วนนั้น จะมีสีสันที่เสมือนฟันจริงตามธรรมชาติ ซึ่งมักใช้ในบริเวณที่ต้องการความสวยงาม ส่วนสะพานฟันประเภทโลหะล้วนมักใช้ในบริเวณฟันหลังที่ต้องการความสวยงามน้อยกว่าฟันหน้า ซึ่งทันตแพทย์มักจะเป็นผู้ให้คำแนะนำแก่ผู้เข้ารับบริการในการเลือกใช้สะพานฟันแต่ละชนิด

ขั้นตอนการรักษาด้วยการทำสะพานฟันแบบธรรมดา

ขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยและการเตรียมฟัน

  1. การฉีดยาชาบริเวณฟันซี่ที่จะกรอเพื่อเป็นฐานของสะพานฟัน
  2. การกรอฟันเพื่อเป็นฐานให้แก่สะพานฟัน
  3. การจดบันทึก สี ขนาด รูปร่างของฟันที่ต้องการในการทำสะพานฟัน
  4. การพิมพ์ปากเพื่อทำแบบจำลอง
  5. แบบจำลองและรายละเอียดทั้งหมดจะถูกส่งไปยังห้องแลบเพื่อทำสะพานฟัน
  6. ทันตแพทย์จะทำการติดสะพานฟันแบบชั่วคราวให้แก่ผู้ป่วยสำหรับใช้งานระหว่างการรอการผลิตสะพานฟันแบบถาวร

ขั้นตอนการติดสะพานฟัน

  1. การรื้อสะพานฟันแบบชั่วคราวออก
  2. การติดยึดสะพานฟันแบบถาวรบนฟัน การตรวจเช็คและการปรับแต่งสะพานฟันให้มีความเหมาะสมที่สุด

ขั้นตอนการดูแลรักษา

ทันตแพทย์จะให้คำแนะนำด้านการดูแลทำความสะอาดเพื่ออายุการใช้งานที่ยาวนาน

หมายเหตุ : ขั้นตอนการเตรียมฟันและการติดยึดสะพานฟันนั้นอาจก่อให้เกิดการเสียวฟันได้ ซึ่งอาการดังกล่าวจะสามารถหายได้เองในเวลาไม่นาน

ข้อปฏิบัติหลังการเข้ารับการทำสะพานฟัน

การดูแลเอาใจใส่เพื่อสุขภาพของปากและฟันที่ดีนั้นมีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากสะพานฟันสามารถมีอายุการใช้งานที่ยาวนานได้ก็ต่อเมื่อฟันที่ใช้เป็นฐานรองรับสะพานฟันมีสุขภาพแข็งแรง

  1. หลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารที่มีความแข็งภายใน 24 ชั่วโมงหลังการติดยึดสะพานฟัน
  2. สามารถหลีกเลี่ยงการเกิดการบวมหรืออาการต่างๆได้โดยการบ้วนปากด้วยน้ำเกลือ ( เกลือ 1 ช้อนชา + น้ำอุ่น 1 แก้ว) อย่างน้อยวันละ 3 ครั้ง
  3. ควรดูแลความสะอาดบริเวณที่ติดสะพานฟันเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาการเกิดโรคเหงือก
  4. อาการเสียวฟันอาจเกิดขึ้นได้ในผู้ป่วยบางท่าน โดยอาการดังกล่าวจะสามารถหายได้เองภายในเวลาไม่นาน ซึ่งถ้าเกิดอาการเสียวฟันผู้ป่วยควรปฏิบัติตนดังนี้ :
  • หลีกเลี่ยงการดื่มหรือรับประทานอาหารที่ร้อน เย็นหรือมีความเป็นกรดสูง เช่นน้ำมะนาวเป็นต้น
  • การรับประทานยาแก้ปวดสามารถช่วยลดอาการเสียวฟันได้ระดับหนึ่ง
  • ควรเลือกใช้ยาสีฟันและน้ำยาบ้วนปากที่มีสารฟลูออไรด์สูงซึ่งสามารถช่วยปัญหาการเสียวฟันได้
  • ควรทำความสะอาดอย่างถูกวิธี
  • ควรเริ่มด้วยการรับประทานอาหารอ่อนๆจนกว่าจะเคยชินกับสะพานฟันที่มี

วิธีการดูแลรักษาหลังเข้ารับการทำสะพานฟัน

  1. ควรทำความสะอาดด้วยการแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง การแปรงฟันหลังรับประทานอาหารเป็นการเริ่มวินัยที่ดีในการดูแลสุขภาพปากและฟันซึ่งเป็นสิ่งที่ควรปฏิบัติอย่างยิ่ง
  2. ควรทำความสะอาดด้วยไหมขัดฟันอย่างน้อยวันละ 1 – 2 ครั้ง
  3. ควรทำการบ้วนปากด้วยน้ำยาผสมฟลูออไรด์ก่อนนอนทุกวัน โดยทำกลั้วน้ำยาและอมไว้ในปากอย่างน้อย 1 นาที และไม่ควรดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารภายใน 30 นาทีหลังการบ้วนปาก
  4. ควรให้ความระมัดระวังและหลีกเลี่ยงการเคี้ยวของแข็งบริเวณสะพานฟัน
  5. ควรพบทันตแพทย์เป็นประจำทุก 6 เดือน